Vụ "gạt tay trúng má" phóng viên: Không ngờ từ vựng Tiếng Việt lại phong phú, ảo diệu đến thế!

Hết "đường cong mềm mại" "vật giống tiền"... rồi đến "gạt tay", toàn những từ ngữ mới mà chúng ta chưa dùng hết ngữ cảnh. Có trách thì tự trách bản thân nhé. Đọc bài viết của anh Đức Hoàng mà thấm thía và sâu sắc quá!

---------------

Có một lần, tôi đánh rơi một chiếc ví chứa nhiều vật giống tiền trên con đường cong mềm mại nối từ Ngã Tư Sở đến Ngã Tư Vọng.

Vì con đường cong mềm mại đang thi công, nên khi tôi quay xe lại, bị ngã. Mặt đường tự đập vào mắt cá chân tôi. Cái mắt cá ấy, do vài lần ngã trước và sau đấy, giờ bị đau mỗi lần vận động mạnh.

Đoạn văn trên mô tả một khung cảnh có thật. Và nếu có độc giả khó tính nào đó đang định phàn nàn về văn phong của đoạn này, thì tôi cần khẳng định: nó sử dụng một loạt các từ vựng đã trở thành thói hành văn mới.

“Đường cong mềm mại” là cách mô tả về đường Trường Chinh, con đường vì lý do nào đó đã không thể chạy thẳng và vô tình lượn qua nhiều ngôi nhà, đưa chúng ra mặt đường.

“Vật giống tiền” là cách mô tả các tờ giấy có in hoạ tiết của tiền. Không một ai nên tự tin rằng mình đang tiêu tiền: tờ giấy polymer bạn dùng đi chợ hôm nay đã qua cơ quan giám định nào để khẳng định đó không phải là tiền giả chưa? Nếu chỉ có hoa văn của đồng tiền, thì chưa thể gọi là tiền.

Mặt đường tất nhiên cũng đã tự đập vào mắt cá chân tôi. Nếu cái mặt đường bê tông không nằm dưới chân, mà ở trên đầu, thì chắc chắn chân tôi không va chạm với nó. Đây là logic. Giống như nhiều lần thương tích của thường dân được lý giải theo cách: cái mặt tự va chạm với dùi cui hay là… đế giày của lực lượng chấp pháp.

Tiếng Việt đang ở một thời kỳ thịnh vượng, nếu nhìn vào cách mà chúng ta mô tả các vấn đề trong cuộc sống. Một người bạn của tôi thậm chí tin rằng đã đến lúc làm sống lại phong trào sáng tác ca dao, vì “tục ngữ” mới thì đang được đẻ ra mỗi ngày. “Anh đi anh nhớ quê nhà/ Nhớ cầu Chư Pả xây hình chữ Vê” - bạn tôi ngâm nga. Bởi vì lãnh đạo huyện, khi cầu sập đã khẳng định rằng cái cầu mới xây trên địa bàn không hề sập, nó chỉ được… tạo hình chữ V.

Và mới nhất, nhiều người lại cảm thấy hoài nghi về vốn từ vựng của mình, khi nghe công an thành phố Hà Nội mô tả cuộc xô xát giữa một cảnh sát hình sự và một phóng viên. Trong biên bản làm việc nội bộ vừa được tiết lộ, xác định rằng thượng sĩ Ngô Quang Hưng đã có “hành vi gây thương tích cho anh Trần Quang Thế”. Nhưng tới khi trả lời báo chí, vị lãnh đạo lại quyết định mô tả một cách đầy hình ảnh: chiến sĩ này đã gạt tay trúng má của nhà báo.

https://i2.vitalk.vn/thread/src/2016/10/01/quang-the-2238_2n8ccfmpqf8sc.jpg


Tất nhiên, có nhiều cách để mô tả sự việc. Để khẳng định một cách diễn đạt là đúng hay sai, chúng ta sẽ phải sử dụng đến triết học, mà vẫn có thể bế tắc. Chỉ số cảm nhận tham nhũng không tăng, không giảm, thì tất nhiên là tham nhũng… ổn định. Về mặt ngôn ngữ học, tôi dám chắc không ai dám bắt bẻ rằng, cơ quan thanh tra nhận định thế là sai.

Nhưng việc lựa chọn cách dùng từ lại thể hiện một thái độ. Bởi vì cách mô tả, cũng sẽ tạo ra cách phản ứng: nếu thanh tra nói rằng tình trạng chống tham nhũng đang “không có biến chuyển” thì sẽ rất khác với “tham nhũng ổn định”; nếu đường Trường Chinh thay vì “cong mềm mại” là “không thẳng” thì vấn đề được nhận thức khác; nếu “gạt trúng vào má” được mô tả là “hành vi gây thương tích” thì dư luận xã hội sẽ thay đổi.

Tham nhũng, đường không thẳng, cầu biến dạng và công an lạm quyền gây thương tích là những vấn đề cần được nhìn thẳng trực diện thay vì cố tình dùng xảo ngữ để đánh tráo khái niệm. Khi những khái niệm được đánh tráo, người ta có quyền không tin vào nhận thức đúng hoặc sẽ phải tin rằng, xảo ngữ đã được sử dụng hòng đánh lừa kẻ ngu ngơ.

Và trong xã hội thông tin bây giờ, còn rất ít người ngu ngơ - khi mà một sự vật sự việc được phản ánh rất nhanh và đa chiều.

Phát ngôn của nhà quản lý không chỉ là lời nói: nó phản ánh cái cách mà vấn đề đó sẽ được giải quyết trong tương lai. Sẽ thật ngây ngô nếu có ai đó ban hành các chính sách “hạn chế đường cong mềm mại” hay là “cấm gạt tay”.

Và tất nhiên, không ai cấm hành vi gạt tay cả. Vì cách mô tả rất đỗi tự nhiên ấy, nó sẽ phát triển tự nhiên trong lực lượng hành pháp. Thương tích của người đối diện sẽ chỉ là vấn đề rủi ro.

Phát ngôn của nhà quản lý không chỉ là lời nói: nó phản ánh tinh thần phục vụ của họ. Sự biến ảo trong ngôn từ phát biểu với đại chúng, có thể dễ dàng tạo ra liên tưởng về sự biến ảo trong các hành vi khác. Một cái vali chứa triệu đô có thể hoàn toàn chỉ là “để quên” ở phòng lãnh đạo và nhờ “cất hộ”, theo một lối nói nào đó.

Phát ngôn của nhà quản lý, nếu là xảo ngữ, có thể trở thành một cái “gạt tay” khiến niềm tin của nhân dân đổ sụp.

Đức Hoàng

http://vnexpress.net/tin-tuc/goc-nhin/cai-gat-tay-va-xao-ngu-3476918.html?utm_source=home&utm_medium=box_gocnhin_home&utm_campaign=boxtracking
Bình luận
-
Công an mặc quần "bò", áo phông, mũ bụi đời thuộc binh chủng nào các bạn nhỉ?? Loại này ở nhà quê mình không có !!

- Trả lời -

- 01/10/2016

Hình sự đó, nhiều khi còn đóng vai cao bồi, du đãng nữa.

-

- 02/10/2016

Wow ! xem clip thì thấy anh phóng viên báo Tuổi Trẻ bị viên CSHS huyện Đông Anh , Hà Nội dùng hết sức mạnh nghiêng người ảo diệu ,đã đấm thẳng vô mặt cú thôi sơn như trời giáng ,nảy đôm đốm làm anh nhà báo chắc là gảy mấy cái răng rơi tứ tung , mồm miệng đầy máu. Viên CSHS thân thủ phi phàm còn tiếp tục tung cước kungfu đá bầm dập cả người anh phóng viên nhà báo , một viên CSHS khác thì la lối quát nạt , đập mạnh tay làm bể cái máy quay phim của anh nhà báo. Đúng là bạo lực giữa thanh thiên bạch nhật trước bàn dân thiên hạ... ghê quá trời! xem mà muốn rụng rún ……… Chuyện bình thường nhỏ chỉ là tai nạn giao thông dân sự mà làm như ghê gớm lắm CSHS CA Hà Nội nổi điên ứng xử thô bạo với cánh nhà báo truyền thông đang tác nghiệp. Ở Sài Gòn vừa rồi cũng có vụ việc xảy ra va chạm giữa công an TP với người dân bán hàng rong ở Hồ Con Rùa. Tuy nhiên cách giải quyết của lãnh đạo công an Sài Gòn văn minh lịch sự , tinh thần cầu thị , biết sửa sai nên đem lại lòng tin yêu của người dân. Còn lời phát biểu của lãnh đạo công an Hà Nội gây bất bình bứt xúc trong dân chúng. CSHS tên Hưng đấm , đá anh Quang Thế báo Tuổi Trẻ giữa thanh thiên bạch nhật.

- Trả lời -

- 02/10/2016

thằng bay đấm đẹp quá, cứ như võ sỹ trong phim, nghiêng người mới chịu

- Trả lời -

- 01/10/2016

“Cả nước nhìn vào cách ứng xử ở thủ đô” TTO - Hình ảnh, clip vụ “cản trở quyền tác nghiệp của phóng viên” rất rõ ràng, mọi người có thể xem trên mạng, nhưng kết quả công bố của Công an thủ đô thì... thật bất ngờ! Trung tướng Lê Đông Phong, Giám đốc Công an TP.HCM. Chiều 30-9, nhiều tờ báo đưa tin trung tướng Lê Đông Phong, giám đốc Công an TP.HCM, sau khi cùng phóng viên xem video ghi lại cảnh một thiếu úy thuộc Công an phường 6, quận 3 xô xát với người dân tại hồ Con Rùa, đã thốt lên: “Hình ảnh phản cảm quá. Công an phải bảo vệ dân, làm như vậy là sai”. Và ngay lập tức trung tướng chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn kiểm tra, xử lý nhanh. Đã tạm thời đình chỉ viên thiếu úy để phục vụ công tác điều tra. Phó Giám đốc CATP Hà Nội , Đại tá Nguyễn Duy Ngọc. Trước đó một ngày, đại tá Nguyễn Duy Ngọc, phó giám đốc Công an TP Hà Nội, cũng có cuộc gặp báo chí thông tin kết quả xác minh một vụ “cản trở quyền tác nghiệp của phóng viên” liên quan tới cảnh sát hình sự huyện Đông Anh (Hà Nội). Hình ảnh, video về cú ra đòn của cảnh sát hình sự vào mặt phóng viên thì nay được xác định chỉ là cái “gạt tay trúng vào má”!!!??? Trong khi câu chuyện “cản trở quyền tác nghiệp của phóng viên” đang làm nóng dư luận xã hội thì cũng sáng 30-9, khi tiếp xúc cử tri huyện Ba Vì trước kỳ họp thứ hai của Quốc hội, ông Hoàng Trung Hải - bí thư Thành ủy, trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội - có một câu nói với cử tri rất đáng suy nghĩ, đó là: “Cả nước nhìn vào cách ứng xử ở thủ đô”. Bình luận : Bùi Tá Minh Vương 08:31 01/10/2016 Cả nước đã và đang thấy rồi. Nhất là sau vụ hành hung phóng viên. Người Miền Nam 10:21 01/10/2016 Thủ đô sẽ đẹp đến nhường nào - Tấm gương sáng đến nhường nào ...Nếu như không có những phát ngôn lấp liếm như kiểu " Gạt tay trúng má - Đá mà không trúng" rất có vần có điệu như thế này. Quan 15:30 01/10/2016 Đâu chỉ có trong nước mới theo dõi đâu , cả thế giới đó chứ , ở đâu có người Việt sinh sống thì lúc nào cũng xem báo, đài biết hết trong nước có những gì diễn ra hàng ngày đó chứ! Cũng như tôi đây sống ở Mỹ nhưng ngày nào cũng xem hết tất cả các báo trong nước thích nhất là báo tuổi trẻ! Nguyên Trí 16:31 01/10/2016 Tôi rất thích và tâm đắc với phát biểu của Trung tướng Lê Đông Phong! Rất có trách nhiệm công tâm! Minh Nhật Trương 09:23 01/10/2016 Mấy đời bánh đúc có xương Mấy đời "tay gạt" mà tương... máu mồm ? Nguyễn văn Tuấn 21:37 01/10/2016 Tập sống đàng hoàng,không sống giả dối hình thức nửa. Người dân quá chán ngán rồi. Hải Anh 21:37 01/10/2016 Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an Hà Nội mà không phân biệt được cái gạt tay với cú đánh người như trong hình trên. LÊ SẮC 21:35 01/10/2016 Xử lý vụ việc Công An Hà Nội đã sai lại sai thêm .CAHN nên biết dừng lại... Bờm 22:07 01/10/2016 Phân tích rất hay, đúng là người có học nói lọt lỗ tai, không như ai kia. rongviet 16:35 30/09/2016 Hiện trường vụ án không phải là bí mật quốc gia , phóng viên khi tác nghiệp cũng không làm gì ãnh hưỡng đến hiện trường và quá trình điều tra cũa vụ án bởi đứng khá xa . Chỉ có sự ngông nghênh quen thói " ta đây " và lạm quyền nên mới ra cớ sự . Nguyễn Hoài An 02:02 01/10/2016 Chúng tôi - dân làm báo, công tâm mà nói đây là vụ việc ảnh hưởng đến rất lớn uy tín, danh dự của PV, nhà báo. Vì thế, nhờ báo Tuổi Trẻ bằng mọi giá phải làm cho rõ ràng. Chúng tôi luôn ủng hộ! http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/thoi-su-suy-nghi/20161001/ca-nuoc-nhin-vao-cach-ung-xu-o-thu-do/1180680.html

- Trả lời -

- 02/10/2016

Miệng quan trôn trẻ là đây.

- Trả lời -

- 02/10/2016

Bạn có thể quan tâm
Thông báo
Giúp chúng tôi hiểu điều gì đang xảy ra

Có vấn đề gì vậy?