7 0
  1. blue bird

     

    Offline
    Ngày đăng: 19/04/2017

    Tiếng lóng

    Một ngày, đang ăn cơm, tôi quay sang nói: “Con ăn cẩn thận vãi hết ra bàn”. Con mắng ngược lại: Bố nói bậy. Tôi lại ngạc nhiên không hiểu. “Vãi là từ bậy” - nó tuyên bố.

    Tiếng lóng

    Tôi hỏi, con học ở đâu. Nó bảo, từ YouTube. Tôi giải thích cho con, rằng “vãi” có nghĩa là “rơi vãi”, là một từ bình thường không có gì bậy cả. Rồi tôi phải lờ đi sự liên quan đến những thứ "vãi" khác nhan nhản trên mạng cũng như cửa miệng giới trẻ. Có thể nếu phản ứng mạnh hơn, cặn kẽ hơn sẽ mang lại tác dụng ngược bởi đứa trẻ sẽ lại càng nhớ cái từ ấy. Nhưng tôi biết, thế là chưa đủ để giải quyết mâu thuẫn trong đầu con: nó đã tiếp nhận trước đấy về một nét nghĩa khác.

    Sau tìm hiểu, hóa ra ông con còn biết rất nhiều từ lóng tiếng Việt với nghĩa rất dung tục nữa - đến mức tôi không thể lấy làm ví dụ ở đây. Đều học từ YouTube.

    “Vãi” vốn là một động từ thuần Việt đàng hoàng tồn tại trong nhiều thế kỷ, bây giờ với sự giúp sức của Internet, trở thành một từ vựng mới, bậy bạ. Cái cách dùng tục tĩu của từ “vãi”, tôi nhớ, có lẽ đã ra đời đâu đấy quãng năm 2000, bởi chính thế hệ sinh viên tôi ngày ấy. Thời đó, các trường nghệ thuật, với những sinh viên trẻ rất giỏi sáng tạo, là lò sản xuất của những ngôn ngữ kiểu này. Chúng tôi học theo và nói rất vô tư.

    Nhưng thế hệ chúng tôi, dù sao vẫn hình thành thói quen sử dụng tiếng Việt từ sách vở, từ cha mẹ, nếu có tiếp nhận từ lóng, thì cũng biết nó là một dạng “ngôn ngữ đồng nát”, dùng theo phong trào, chứ không phải tiếng mẹ đẻ của mình. Rất nhiều từ lóng đã xuất hiện rồi biến mất, vô tư như tuổi trẻ như: ông Bô, bà bô, vài sọi...

    Tuyên bố của ông con về từ “vãi” gợi ý một thực tế đáng sợ hơn: chúng tiếp nhận cái nét nghĩa suồng sã và dung tục của các từ tiếng Việt trước cả nghĩa gốc. Chúng chưa học xong tiếng Việt đã học từ lóng tiếng Việt. Và chúng có điều đó, nhờ vào Internet, cũng như là nhờ vào các bậc phụ huynh quá trông cậy vào chức năng giáo dục của cái iPad, như là tôi.

    Tiếng lóng

    Cộng thêm cả kho từ lóng tiếng Anh mà YouTube dạy (mà con tôi thậm chí chẳng biết có từ tiếng Việt thay thế), thì tôi thực sự lo lắng cho tiếng Việt của con mình.

    Tôi tự hỏi rằng ngoài việc kiểm soát việc tiếp cận với Internet, chúng ta có thể làm được gì? Gần như không thể cắt đứt liên hệ của bọn trẻ với môi trường số ở thời đại này. Trên truyền hình, các nhà sản xuất giờ cũng dùng “ngôn ngữ mạng” như mấy từ con tôi nói, vô tội vạ. Chúng còn học từ bạn bè ở trường. Và chỉ vài năm nữa thôi, tôi buộc phải cho con mình không gian riêng tư.

    Đó không phải là một thực tế mới, hay chỉ tồn tại ở Việt Nam. Từ quãng những năm đầu thập kỷ trước, báo giới tiếng Anh đã gióng lên một hồi chuông khắc nghiệt cảnh báo về sự suy thoái của tiếng Anh - khi mà đời sống giao tiếp của các bạn thiếu niên chủ yếu tồn tại trong môi trường số, nơi tiếp nhận đủ thứ thượng vàng hạ cám và không có tiêu chuẩn gì. “Tiếng Anh đang bị hạ gục, nền văn minh của chúng ta đang có nguy cơ đổ vỡ” - báo Observer của Anh cường điệu hồi năm 2004.

    Từ đó tới nay, rất nhiều cuộc tranh luận ở cả môi trường học thuật và công chúng được mở ra để đi tìm câu trả lời: có tồn tại một thứ “tiếng Anh chuẩn” (proper English) hay là “tiếng Anh chính tông” (mainstream English) hay không, có phải nó đang bị kỷ nguyên số đe dọa hay không, và nếu có, thì chúng ta bảo vệ ngôn ngữ của giới trẻ kiểu gì.

    Chưa có hồi kết. Nhiều người nói: ngôn ngữ vẫn biến đổi liên tục, chính ngôn ngữ của chúng ta cũng khác so với thời cha ông, nên hãy cứ để bọn trẻ phát triển tự nhiên. Nếu các nhà hữu trách và các trí thức muốn bảo tồn tiếng Anh trong sáng, họ phải làm việc đó qua văn hóa đại chúng, qua phim Hollywood hay sách vở.

    Tiếc rằng chúng ta có thứ gì mang tính truyền bá văn hóa mạnh như Hollywood.

    Tôi nói chuyện với con tôi nhiều hơn, bằng thứ ngôn ngữ mà tôi đã được dạy. Vả bản thân, tôi cũng sẽ phải điều chỉnh ngôn ngữ mạng xã hội của mình, điều chỉnh thứ tiếng lóng mà chính tôi cũng nhiều lần sử dụng vô lối.

    Tôi muốn để mở chủ đề này cho các bậc phụ huynh cùng suy nghĩ. Có phải tôi đã cả nghĩ, và rồi thế hệ YouTube này cũng sẽ tự đào thải, chọn lọc và tự trưởng thành?

    Hoàng Minh Trí

    Source: VNExpress

Bạn có thể quan tâm

Chồng ôm con bỏ đi vì vợ quá "bẩn" 2 tuần không gội đầu, ra điều kiện "Khi nào đầu thơm thì hai bố con về"

Dòng tâm sự hài hước của một bà mẹ bỉm sữa khi người chồng giận dỗi ôm con bỏ đi vì cô vợ lười, 2 tuần liền không gội đầu. Tài khoản Y.S.L. than thở: "Chồng em bỏ đi rồi các chị ạ. Không đi một mình mà mang cả con trai em đi nữa. Lý do thì không phải là em nấu mâm cơm 20k hay 200k cho chồng ăn,...
5 4
3 2

Cảm nhận cuộc sống: 34 nghìn đồng và câu chuyện về lòng tin của vị khách dành cho tài xế taxi

Câu chuyện của anh H.Q chia sẻ trên một diễn đàn về ô tô với gần 500 nghìn thành viên. “4h sáng, kết thúc 1 đêm làm việc với cái bụng đói cồn cào. Lúc này chỉ thèm 1 tô bún. Ở gần nhà thì chưa có quán nào mở. Đành bắt taxi đến quán bún cách nhà tầm gần 2km. Sau 1 vài xe từ chối đi vì quảng đường...
7 6

Khoe khéo khoe đảm xưa rồi, giờ con gái khoe thảm họa nấu ăn như này mới là đúng trend!

Các cô gái trổ tài nấu ăn kinh khủng thế này có lẽ đây là nữ chính trong tiểu thuyết 'Cô gái năm ấy chàng trai nào cũng xua đuổi'... 'Trứng nổ' - món ăn đầy sáng tạo này có phải lấy cảm hứng từ món trứng nướng trên phố không? Đối với những người không biết nấu ăn, vụng về hoặc lười nấu, thì món...
2 1

Nam sinh chạy GrabBike biếu khách 4.000 đồng và cái cái kết cảm động

“Cho đi để nhận lại nhiều hơn” là những từ phù hợp nhất để mô tả câu chuyện Nam sinh chạy GrabBike biếu khách 4.000 đồng nhận quà quý. Không đủ 30.000 đồng tiền lẻ trả cho nam sinh chạy GrabBike tội nghiệp đeo ba lô rách nát, vị khách bất ngờ trước câu nói: “Thôi có 4.000 đồng, em cũng không giàu...
14 13

Được tổ chức động vật Đức nhận nuôi, chú chó bị buộc mõm tới hoại tử ở Bến Tre ngày nào giờ đã là một "Việt kiều" hạnh phúc thế này đây!!!

Còn nhớ vào tháng 7 năm 2015, những hình ảnh về một chú chó được tìm thấy tại Khu đô thị Việt Sinh, tỉnh Bến Tre với chiếc mõm bị hoại tử nặng do bị buộc bằng băng dính đã làm cho cả cộng đồng mạng xót xa. 1 năm sau ngày được giải cứu, vào mùa hè năm 2016, hình ảnh của chú chó ấy một lần nữa nhận...
17 16

"Sống chung mẹ chồng" bệnh hoạn và quá hư cấu, các pác thấy sao?

Sau khi bộ phim Sống chung với mẹ chồng đã phát sóng đến tập 18 thì rất nhiều khán giả đã không còn kiên nhẫn để xem cũng như thích thú, bàn luận sôi nổi như vài tập đầu. Trên khắp các diễn đàn cộng đồng mạng, nhiều khán giả đã hô hào kêu gọi tẩy chay phim "Sống chung với mẹ chồng" và nhận được...
35 0

Hotgirl Thái Lan ngồi bằm đu đủ hút 10 triệu lượt xem, có bác Vitalker nào muốn bay sang Thái Lan ăn gỏi?

Đoạn clip dài 1 phút này đã hút hơn 10 triệu lượt xem trên Facebook ปัญจพาณ์ แซ่เตี๋ยว chỉ sau vài ngày đăng tải. Trong clip là cảnh một cô gái xinh đẹp Thái Lan ăn vận mát mẻ ngồi bằm đu đủ để chuẩn bị làm món Som Tum Thai trứ danh. Kèm theo đó, là clip 3 mỹ nhân khác đang bận bịu giã...
25 0
9 8

Dù bạn là ai cũng nên hiểu ý nghĩa bức tranh này để biết cách trân trọng cuộc sống hơn

Nếu ai thấy nó trần truồng đến tục tĩu, nhưng ai đã biết sự thật thì sẽ cảm động mà khóc Bên tình bên nghĩa bên nào nặng hơn! Đàn ông chọn cha (gia đình) Đàn bà chọn con Bức tranh cho ta thấy người đàn bà không bao giờ chọn sống cho bản thân mà luôn hi sinh cho con mình Ngược lại người đàn ông có...
4 0

Câu chuyện về tô hủ tiếu, tờ 5 nghìn đồng và lời đề nghị không thể chối từ của bà lão ăn xin

Câu chuyện về một bà cụ ăn xin khiến nhiều người không khỏi ngỡ ngàng và cảm động. Tuy nghèo khó về tiền bạc, vật chất, nhưng cụ lại rất giàu tình cảm và tự trọng. Hành động đẹp của bà khiến mọi người đều phải nể phục và phải giật mình suy ngẫm về cuộc...
5 0

Gia đình 4 người mỗi tháng chi tiêu hơn 70 triệu đồng, mẹ bỉm sữa lên mạng xin kinh nghiệm tiết kiệm

Bác Vitalker nào gia đình có điều kiện tư vấn giúp chị ấy với ạ. Chẳng biết hai vợ chồng làm lương lậu thế nào nhưng mỗi tháng chi tiêu hơn 70 triệu chưa tính tiền cưới hỏi, tiệc tùng, sinh nhật và ăn chơi tùy hứng. Mình thì thấy vợ chồng nhà này toàn ăn trước trả sau, bỏ ra các khoản đóng lãi nhà,...
33 0

Đi tăng 2 với sếp, nam thanh niên ngã ngửa khi phát hiện người bạn gái ngoan hiền của mình là gái cao cấp

Nếu các anh có bạn gái hoặc vợ như nam thanh niên này sẽ xử lý thế nào? Hết lòng yêu thương chăm sóc cho cô gái rồi cuối cùng phát hiện ra cô ta là gái gọi cao cấp, chắc hẳn đau đớn lắm đấy. Quá nhọ cho chàng trai này Tình yêu, tình dục, hai thứ đó gắn với nhau và khiến con người ta có...
12 0

Vì sao chế độ báo thức trên iPhone chỉ cho bạn ngủ nướng thêm 9 phút?

Một điều không phải ai cũng biết là khi còn khoảng 2,5 phút trước mốc thời gian báo lặp lại 9 phút, chiếc iPhone sẽ bật sáng và đếm ngược. Nhiều người thắc mắc không biết lý do vì sao Apple lại cấu hình cho chế độ báo thức báo lặp lại mỗi 9 phút, tức là bạn có thể ngủ nướng thêm được chỉ 9 phút...
2 0
12 0

Không phải thần dược nhưng chăm chỉ uống 1 ly sữa đậu nành, kết quả nhận được khiến hàng triệu người muốn áp dụng ngay tức khắc

Sữa đậu nành được nhiều người biết đến với hàm lượng dinh dưỡng cao, giàu vitamin cùng các loại khoáng chất thiết yếu như: Fe, Caxi, Magie… vì vậy chỉ cần thường xuyên bổ sung cho cơ thể đều đặn mỗi ngày một ly vào các buổi sáng mỗi khi thức dậy, nó sẽ góp phần làm đẹp da an toàn ngay tại nhà....
6 0
21 0
4 0

Cô gái "livestream vì bị cấm cản hôn nhân" nhờ bạn thân lên tiếng biện hộ sau khi bị tố câu like, giả tạo: thật giả lẫn lộn quá!

Thật sự không biết đâu mà lần với câu chuyện của cô gái "livestream đòi tự tử vì bị cấm cản hôn nhân". Nhưng chỉ biết rằng các cô này đều là dân buôn bán, và sau các sự việc này thì lượt theo dõi trên trang cá nhân tăng lên rất nhanh. Nên là biết đâu đây lại là trò của mấy cô này thì sao ) Cặp...
10 0