1. Lướt mạng

     

    Offline
    Ngày đăng: 27/10/2013

    GS TS Nguyễn Văn Tuấn (Australia) bàn vụ Cát Tường: Y đức và đạo lí

    Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn, chủ trang Tuan's Blog nổi tiếng, có bài viết "Y đức và đạo lí" với những bình luận sắc sảo về vụ thẩm mỹ viện Cát Tường vừa qua. Xin phép được đăng lại để bà còn trong Vitalk cùng đọc:

    GS TS Nguyễn Văn Tuấn (Australia) bàn vụ Cát Tường: Y đức và đạo lí

    TS Nguyễn Văn Tuấn quê gốc ở Kiên Giang, là chuyên gia ngành dịch tễ học, từng giảng dạy tại Đại học Wright States (Mỹ), và hiện là giáo sư tại Đại học New South Wales
    Click to expand...
    Vụ bác sĩ thẩm mĩ phi tang thi thể nạn nhân lại dấy lên một làn sóng phê phán ngành y. Xin lỗi các bạn, tôi phải lội ngược dòng một chút. Đọc qua những bàn luận và phản ứng của giới báo chí cũng như một số người trong y giới, tôi nghĩ có một sự ngộ nhận về kĩ nghệ làm đẹp và y khoa, cũng như giữa y đức và đạo lí. Từ ngộ nhận này, có vài phản ứng lệch lạc, và có thể nói là mang màu sắc … cải lương.

    Rất nhiều người lầm tưởng rằng giải phẫu thẩm mĩ (GPTM) là ngành y. Xin mở ngoặc ở đây tôi chỉ nói giải phẫu thẩm mĩ (cosmetic surgery), chứ không phải giải phẫu chỉnh hình (constructive surgery) vốn là lĩnh vực của y khoa. Theo tôi thấy, GPTM không thuộc ngành y. Ngành y có thiên chức cứu người, chữa bệnh, và phòng bệnh. Đối tượng của y khoa là bệnh nhân. Còn “khách hàng” của GPTM không phải là bệnh nhân mà là những người bình thường và khoẻ mạnh. GPTM chỉ có mục tiêu làm đẹp trên người không phải là bệnh nhân. Có thể xem GPTM như là một doanh nghiệp làm đẹp và bán cái đẹp. Nên nhớ rằng ngành GPTM được phép quảng cáo, còn ngành y thì không. Theo truyền thống và y đức, bác sĩ không thích quảng cáo vì như thế là tự hạ mình ngang hàng với thợ (bác sĩ là "thầy" - thầy thuốc, chứ không phải thợ). Vì thế những tiêu chuẩn y đức phổ thông dành cho bác sĩ rất khó áp dụng cho GPTM.

    Cũng vì thế khi các quan chức và báo chí nói đến y đức của vị bác sĩ phi tang thi thể khách hàng là có phần lệch hướng. Ngành y có những điều lệ y đức, và những điều lệ này kiểm soát hành vi cùng hoạt động của bác sĩ điều trị bệnh nhân, và mối liên hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân. Ngành GPTM có điều lệ đạo đức riêng của họ vì đối tượng của GPTM khác với ngành y. Không biết bên VN người ta có ethical codes cho ngành GPTM? Nhưng ở nước ngoài ngành GPTM có ethical codes riêng của họ. Chẳng hạn như ở Úc Hội giải phẫu thẩm mĩ có những codes of conduct (chuẩn mực đạo đức hành nghề) bao gồm xuất sắc trong phẫu thuật, thành thật và tôn kính, tình thương, có trách nhiệm, và học thức & tình đồng nghiệp. Những codes này giống như đạo đức doanh nghiệp, rất khác với y đức. Hành động của anh bác sĩ đó phải được xét trong cái khung đạo đức ngành của anh ấy (tức GPTM).

    Hành động của anh bác sĩ đó tôi nghĩ vượt ra ngoài phạm vi y đức, mà là đạo lí làm người (morality). Đạo lí làm người cho phép chúng ta phân biệt được cái đúng, cái sai, và “hướng dẫn” cách hành xử. Trên xe điện khi thấy người già yếu mình nhường ghế; trên đường phố khi thấy đám tang người ta cúi đầu; khi thấy người ta mắc nạn mình phải ra tay cứu, v.v. là những codes đạo lí được hình thành từ những tương tác với xã hội theo thời gian. Thực ra, tôi thấy anh bác sĩ ấy là một nạn nhân đáng thương hơn là đáng ghét. Muốn hay không muốn nhận thì sự việc và hành động của anh ấy cũng phản ảnh một phần cái môi trường xã hội mà anh tương tác. Nếu cái môi trường đó xem xét mạng sống con người như cỏ rác thì cũng đừng trách tại sao anh ta không bị ảnh hưởng. Nên tìm hiểu tại sao anh ấy là hành xử “hơn cả xã hội đen”. Có phải vì anh ấy sợ vướng vòng lao lí? Cái lí do sâu xa có lẽ còn thú vị và có thể cho chúng ta nhiều thông tin hơn là nhắm vào cá nhân anh bác sĩ đang rất đau khổ.

    Những phản ứng của một số người trong ngành y có vẻ quá cảm tính. Có lẽ vì đọc trên báo thấy người ta phê bình, chỉ trích, sỉ vả ngành y thái quá, nên có người đâm ra chán chường và thất vọng. Có người tự vấn tại sao ngành y bạc bẽo thế?! Theo tôi, không có lí do gì phải tự ti hay phản ứng buồn rầu như thế cả. Không nên quá quan tâm đến báo chí, nhất là báo chí chạy theo những cái tít giật gân và gây cấn. Những người trong giới báo chí đang lớn tiếng phê phán về y đức chưa chắc họ hiểu y đức là gì. Thật ra, có thể chính giới báo chí đang vi phạm chính đạo đức nghề báo (như về tận làng quê của anh bác sĩ và khai thác thông tin mẹ anh ấy). Phản ứng cảm tính theo báo chí là dễ bị mất định hướng lí trí. Những ai chỉ vì một trường hợp cá biệt mà chỉ trích cả ngành y thì chỉ họ chỉ thể hiện sự thấp kém của họ mà thôi.

    Ở Úc, có một bác sĩ gốc Ấn Độ từng gây ra cái chết cho hàng chục bệnh nhân, ông trốn về Mĩ, và sau này bị truy bắt về Úc. Báo chí Úc cũng có dịp gây ồn ào, nhưng không có bác sĩ Úc nào cảm thấy xấu hổ hay thấy ngành y bạc bẽo cả. Ở Argentina có bác sĩ kia nghe nói "giết" cả vài trăm bệnh nhân, nhưng ngành y đâu có ảnh hưởng gì. Ai làm sai thì người đó chịu trách nhiệm, chứ không thể vì một cá nhân mà gán ghép cho cả ngành. Tôi e rằng những người nhân danh ngành nghề "cao quí" của mình để cảm thấy xúc phạm đang mang trên vai con chip quá nặng. Đó cũng là một phản ứng theo tôi là có màu sắc cải lương. Xin nói thêm rằng hai chữ "cải lương" ở đây chỉ để nói tình trạng "thương vay khóc mướn" chứ chẳng phải nói xách mé.

    Ngành nghề nào cũng có những con “cừu đen” (và “cừu trắng”), và những con cừu này không đại diện cho một quần thể. Bên cạnh những điểm sáng, ngành y ở Việt Nam vẫn còn những điểm chưa sáng, kể cả những vấn đề liên quan đến y đức. Thay vì than vãn một cách cải lương, tôi nghĩ các bạn ấy nên bình tĩnh nhìn vào sự việc để phân tích. Than vãn chẳng giải quyết được điều gì. Vả lại, giải phẫu thẩm mĩ và y khoa khác nhau, và bác sĩ không có lí do gì thấy “xấu hổ” khi có người bên ngành GPTM làm sai. Cho dù nếu ai đó xem GPTM là ngành y, thì một việc làm phi đạo lí của anh bác sĩ kia chưa đủ lí do để các bác sĩ cảm thấy chao đảo.

    Phản ứng của một số người trong y tế và báo chí làm lu mờ lằn ranh giữa giải phẫu thẩm mĩ và y khoa. Đó là một điều đáng tiếc, vì sự đánh đồng một vấn đề thuộc phạm trù của đạo lí thành vấn đề y đức. Y đức chỉ là một thành tố trong hệ thống đạo lí, và đạo lí mới là điều đáng quan tâm trong trường hợp của người bác sĩ đang đau khổ với hành động điên rồ của mình.

    Nguồn: http://tuanvannguyen.blogspot.com/2013/10/y-uc-va-ao-li.html
    Long thích chia sẻ này.

Bạn có thể quan tâm

Chàng sinh viên Bách Khoa được tuyển dụng với lương tháng 60 triệu đồng dù còn chưa ra trường, làm giàu không khó!

Chắc sẽ có không ít người so sánh này nọ nhưng nói gì thì nói. Với 1 sinh viên VN mà làm được điều này vẫn quá giỏi! Thật khâm phục thật cậu bạn này! Năm 2016, khi đang là sinh viên năm thứ năm chương trình Việt Nhật - Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông (Đại học Bách khoa Hà Nội), Nguyễn...
161 3

Khách thuê trọ ở bẩn, chủ nhà tưởng nhầm phòng trọ là hiện trường vụ án mạng, cạn lời!

Đến chịu mấy thánh thuê trọ này. Nhà như cái bãi rác, hôi hám khinh khủng thế này mà vẫn ở được thì cũng đến quỳ! Chứng kiến cảnh tượng bẩn đến mức "kinh hồn bạt vía" khi nhận lại căn phòng vừa cho thuê, chủ nhà trọ liền chia sẻ cảnh tượng này lên một trang mạng xã hội kèm theo những dòng chia...
733 7

Bị trộm viếng thăm quá nhiều, ông lão vô gia cư viết 'tâm thư' gửi trộm

Đến người vô gia cư cũng trộm, đúng là chó cắn áo rách. Lâm vào tình cảnh "nhà dột còn gặp mưa rào" khi bị trộm "viếng thăm" nhiều lần trong tháng, ông lão vô gia cư khốn khổ đành nhờ người viết một bức tâm thư, cầu xin tên trộm buông tha cho mình. Ông lão vô gia cư có tên He Liujun, mưu...
295 0

Mẹo nhìn mặt đoán biết tính cách người khác chỉ trong 3 giây

Trong ứng nhân xử thế, có lẽ chẳng ai không muốn hiểu tính cách của người khác, đặc biệt là những người ta yêu và cả những người ta ghét. Cách nào để bạn làm được điều đó? Hãy tham khảo ý kiến của chuyên gia Jean Haner - tác giả cuốn sách Wisdom of Your Face (Trí tuệ qua khuôn mặt của bạn) sẽ giúp...
2.299 6

Cuộc sống cực sang chảnh của cô em út trong "nhà có 3 nàng tiên" ở Sài Gòn đang hot trên Facebook

Sau khi những bức ảnh của một gia đình tại TP. HCM có 3 cô con gái đã chân dài, xinh đẹp lại học giỏi gây chú ý suốt hôm qua, cô em út trong số đó còn khiến người ta ấn tượng với cuộc sống sang chảnh của mình. Ý Nhi sinh năm 1999, hiện đang học lớp 12 tại trường Nguyễn Thượng Hiền - một trường...
3.099 28

Cô gái quyết chia tay bạn trai lâu năm vì 30 tuổi không mua nổi xe máy: thực tế hay thực dụng?

Tâm sự của cô gái quyết chia tay người yêu lâu năm do không có việc làm ổn định, đến xe máy cha mẹ cũng phải mua cho hiện đang gây tranh cãi. Nói thật đàn ông con trai gì mà học xong ra trường không tìm nổi cho mình được một việc làm ổn định dù được bạn gái và người nhà giúp mà vẫn không xong......
1.858 21

Phát sốt với nhà có 3 cô con gái gần tuổi nhau cực xinh đẹp ở Sài Gòn khiến các chàng trai phải bấn loạn đấy!!

Sau khi bức hình của một gia đình tại thành phố Hồ Chí Minh có 3 cô nàng này quá đỗi xinh đẹp khiến bao người ngẩn ngơ lẫn tò mò được các trang lớn trang nhỏ trên facebook đăng tải, cộng đồng nhanh chóng tìm ra thông tin của 3 chị em nhà này. Được biết, 3 cô gái lần lượt là Hồ Ngọc Thanh Tuyền, Hồ...
6.816 49

Cơ trưởng trẻ nhất Việt Nam trải lòng về chuyện máy bay trễ giờ: "Công bằng đi các bạn, chúng tớ cũng cố gắng lắm rồi"

Những dòng tâm sự của cơ trưởng 9X Nguyễn Quang Đạt khiến nhiều người thấu hiểu và cảm thông hơn về việc các chuyến bay bị delay đấy. Bài viết với tiêu đề 'Công bằng đi các bạn, chúng tớ cũng cố gắng lắm rồi' trên trang cá nhân của cơ trưởng sinh năm 1991 - Nguyễn Quang Đạt hiện được nhiều người...
3.005 14

Ảnh cưới đẹp mê hồn của "hot girl dân tộc" từng bị chồng sắp cưới giả làm người giao hàng đến tận nhà xem mặt!

Chắc ôi thanh niên tiếc ngẩn tiếc ngơ khi em ấy đã vội lấy chồng. Vừa nhìn đã biết anh kia đẹp trai rồi. Cuối tháng 10/2015, cư dân mạng Việt xôn xao truyền tay nhau bức ảnh vô cùng xinh đẹp của một cô gái trẻ mặc trang phục dân tộc đang tạo dáng bên suối. Không phần son cầu kỳ, chỉ nụ cười mỉm...
4.605 11

4 đức tính đáng quý mà chỉ những người dùng SIM 090-091 sở hữu, siêu sim Ngọc Trinh cũng không sánh kịp

Không phải sim số đẹp như mơ, giá trị lên đến hàng chục hàng trăm tỷ đồng mới thể hiện đẳng cấp con người. Những người sở hữu đầu số sim 090, 091,... có rất nhiều đức tính đáng quý mà dù có tiền muôn bạc vạn cũng chẳng thể mua được. Tại Việt Nam, những người dùng đầu số 090, 091 cũng ứng với...
1.136 10

Thiếu gia đem gần 10 tỷ tiền mặt đi hỏi vợ dù người yêu chưa đủ tuổi kết hôn, chạy làm sao được!

Lấy tiền đè chết người thế này thì ai mà cưỡng lại được. Thanh niên này quả là cao tay. Mang 10 tỷ đập trước mặt người yêu thế này thì còn lo gì mất vợ nữa! Ngày 18/2, một cư dân mạng ở thành phố Bồ Điền, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc đã đăng tải những bức ảnh chụp vali đựng tiền sính lễ của một...
1.894 14

Những công nhân dọn rác lặng lẽ giữa đời thường... Âm thầm nhất, cống hiến nhất, vất vả nhất, và Bạc Nhất

Tôi đã từng nói với ai đó rồi thì phải. Nghề này có nhiều cái nhất. Âm thầm nhất, cống hiến nhất, vất vả nhất, và Bạc Nhất. - Mặc cho cuộc sống có xô bồ, ồn ào đến đâu. Họ vẫn thế, sáng 4-5 giờ cho đếm tối 20-21 giờ. Bắt đầu tư khi gà gáy, khi mà mọi người vẫn say sưa trong giấc ngủ,rồi đến khi...
609 0
2.430 0

Trào nước mắt trước những dòng nhật ký ám ảnh của cô giáo xinh đẹp chiến đấu với ung thư giai đoạn cuối!

"Tôi còn ít thời gian thôi, nhưng vẫn phải xinh đẹp... Tôi nhớ phím đàn, nhớ những học sinh... và nhớ cả thanh xuân rạng rỡ của mình...". Mạnh mẽ lên cô gái. Hãy tiếp tục chiến đấu như 1 chiến binh Nguyễn Phạm Thanh Hằng một bệnh nhân đang điều trị ung thư trực tràng giai đoạn cuối tại bệnh viện...
4.639 0