1. blue bird

     

    Offline
    Ngày đăng: 19/04/2017

    Đi tù vì nhạc vàng

    Đi tù vì nhạc vàng

    Năm tôi lên 10 tuổi, mẹ tôi đi xuất khẩu lao động từ Cộng hòa * Đức về.

    Trong hành trang của bà, có một túi vải to khá nặng, đựng đến mấy trăm chiếc băng cassette “nhạc vàng”.

    Đó là những năm 1980, thời kỳ cực thịnh của các ca sĩ hải ngoại và các tình khúc bolero. Mẹ tôi, cũng như rất nhiều người đi xuất khẩu lao động sang Đông Âu, được nghe thỏa thích dòng nhạc “sến” mà thời điểm đó trong nước không phổ biến. Những Tuấn Vũ, Giao Linh, Chế Linh… được ghi cẩn thận kèm tên các bài hát vào mảnh giấy gài trong vỏ băng nhạc.

    Cái túi băng “nhạc vàng” ấy, nếu quy đổi trọng lượng ra bột cacao, sữa trẻ em, xà phòng thơm, hay nước hoa, thì sẽ mang lại một khoản tiền kha khá. Nhưng suốt nhiều năm sau đó, mẹ tôi nghe đi nghe lại từng chiếc băng, ghi cả hai mặt, mỗi mặt chừng 5-6 bài, khiến ngay cả tôi cũng thuộc lòng không biết bao nhiêu bài hát.

    Cho đến tận những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, “nhạc vàng” vẫn chịu một lệnh cấm không rõ ràng. Thậm chí là ngay cả định nghĩa của nó cũng không rõ ràng, chỉ được mô tả bằng rất nhiều tính từ như là “buồn nản tiêu cực”, “bi quan, yếm thế”... trong lời các nhà phê bình thời ấy.

    Sự không rõ ràng ấy khiến cho nhiều bài hát tiền chiến của những đại thụ làng nhạc Việt như Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Ngô Thụy Miên, Nguyễn Văn Tý, Lê Thương hay thậm chí Văn Cao, cũng không mấy người dám nghe công khai. Ở các quán cà phê cóc, lúc ấy có 2 thứ để câu khách: “nhạc vàng” và phim chưởng Hong Kong, tất nhiên là mở âm lượng vừa phải, và thỉnh thoảng vẫn bị lập biên bản, thu giữ “tang vật”.

    Rồi dần dần, sau những năm mở cửa, người ta bắt đầu nghe “nhạc vàng” nhiều hơn, to hơn.

    Cho đến một tối mùa đông, khi đã ngoài 30 tuổi, tình cờ tôi ghé một quán cà phê ven hồ Tây, mang tên “Lộc Vàng”. Có sân khấu nhỏ trong khuôn viên quán, với ban nhạc, và ca sĩ hát trực tiếp cho khách ngồi nghe. Những bài hát trữ tình. Tôi ngồi cạnh quầy bar, bâng quơ nhìn bức ảnh treo trên vách: Một người đàn ông mặc sơ mi trắng, đang châm thuốc cho một người dáng khắc khổ, đầu tóc rối bù. Tôi nhận ra người châm thuốc trong bức ảnh đang ngồi ngay cạnh mình, cũng là chủ quán. Bắt chuyện làm quen, tôi biết ông tên là Lộc - và cái tên quán “Lộc Vàng” chính là gắn với sở thích “nhạc vàng” của ông, đồng thời gắn với một câu chuyện nổi tiếng trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

    Đó là năm 1971, một phiên tòa đã xét xử trong 3 ngày một nhóm thanh niên về tội nghe và truyền bá “nhạc vàng”. Hai người bị án nặng nhất trong vụ này, là Phan Thắng Toán (tức Toán xồm) bị tuyên án 15 năm tù giam và sau đó 5 năm bị tước quyền công dân, và Nguyễn Văn Lộc bị án 10 năm tù giam, sau đó 4 năm tước quyền công dân.

    Bức ảnh châm thuốc ấy, chụp năm 1994. Khi đó ông Toán “xồm” ra tù, không còn nhà cửa, vợ con, sống bên hè phố Tô Hiến Thành. Sau khi chụp bức ảnh châm thuốc, chỉ hơn tuần sau ông Toán “xồm” mất, quấn trong manh chiếu rách. Ông Lộc kể rằng, sau gần 2 thập kỷ ngồi tù vì tội chơi “nhạc vàng”, ngày đầu tiên được trả tự do, chính những điệu “nhạc vàng” được bật công khai ở các quán cà phê đã khiến ông Toán “xồm” gục ngã.

    Người đàn ông ấy mất trí, vì sự đau đớn khi những định kiến được thay đổi quá muộn, còn những người như ông đã phải trả cái giá quá đắt.

    Ông Lộc bây giờ, vì những ký ức ấy, mở quán để biểu diễn “nhạc vàng” - thứ nhạc mà bây giờ đã được phổ biến. Có cái đàn organ, và những ca sĩ có lẽ cũng không chuyên. Quán không mấy khi đông khách, thấy bảo ông lỗ liên tục, cứ đóng quán rồi lại lần hồi mở ra. Nhưng ông cố nuôi quán, hình như bởi một nỗi niềm không thể giải tỏa.

    Đã mất hàng chục năm để chúng ta cởi bỏ một định kiến không rõ ràng, và đã có những phận người trả giá vì sự chậm chạp sau hàng chục năm ấy.

    Tôi tin rằng công chúng sẽ không chấp nhận những sự chậm trễ khác, và những sự không rõ ràng khác. Cách đây 2 ngày, Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch đã có công văn hỏa tốc yêu cầu Cục Nghệ thuật Biểu diễn thu hồi ngay quyết định dừng 5 ca khúc sáng tác trước năm 1975 - điều đã làm dư luận thắc mắc nhiều ngày qua.

    Trước đó, người ta còn phát hiện ra rằng Cục này chưa cấp phép một bài nào của cố nhạc sĩ Văn Cao trừ... Tiến quân ca.

    Thế hệ chúng tôi đã trưởng thành và lắng nghe những nhạc phẩm trữ tình với một tâm thế hoàn toàn vô tư: nó chạm vào những phần yếu đuối trong cảm xúc của con người - và như thế, chẳng có gì là sai cả.

    Tôi không muốn bàn nhiều về giá trị của “nhạc vàng” - nhiều người đã làm việc đó, và bởi vì bàn về nó nghĩa là đã thừa nhận một khái niệm mù mờ, hàm chứa phân biệt đối xử.

    Mới tuần trước thôi, trong bữa cơm tối, tình cờ VTV phát chương trìnhThần tượng Bolero. Mẹ tôi lặng đi khi nghe thấy một bài “nhạc vàng” quen thuộc. Tôi hiểu cảm xúc đó, giống như Tết năm ngoái, khi tôi được nghe Đài tiếng nói Việt Nam phát bài “Xuân này con không về”, một bài hát thuộc dòng “nhạc vàng” kinh điển.

    Thứ cảm xúc chứa đầy ký ức, gợi rất nhiều liên tưởng. Nhưng cũng có thể, khi dòng liên tưởng đi sai đường, thì một lệnh cấm sẽ ra đời.

    Gia Hiền
    Source: VNExpress

Bạn có thể quan tâm

Theo các cụ đây là xe vệ sinh hay xe mất vệ sinh, lấy cả nước rác tưới đường cho đỡ bụi?

Đi sau cụ ấy mà hưởng hết tinh túy của thủ đô vào mũi. Cứ bao sao đường phố ô nhiễm. Chắc đường bụi tiện thể tưới luôn! Bảo sao chả bệnh tật, ổ dịch... Phá hoại chứ dọn sạch gì? Đoạn video được lan truyền trên mạng XH ngày 22/8 ghi lại cảnh 1 chiếc xe vệ sinh môi trường để nước từ rác...
2 1

Khóa trái cửa rồi đổ xăng thiêu sống cả nhà vì chuyện đỗ xe chắn cửa: Càng ngày càng manh động!

Chuyện chửi bới, dán giấy, vẽ sơn xưa rồi, giờ đỗ xe chắn cửa là đập xe, rút súng bắn rồi đốt cả nhà luôn. Không hiểu nổi con người ta đang nghĩ cái gì? Sống giữa thời bình mà sao cứ muốn đổ máu vậy? Đất Việt Đối tượng dùng xăng định thiêu sống 3 người là Nguyễn Thanh Sang (32 tuổi, quê Đồng...
5 4

Bệnh viện có báo cáo chính thức "Chủ tịch phường cầm ghế đòi đánh bác sĩ và điều dưỡng": Chối đằng trời!

Giờ thì hết cả cãi lí nữa nhé. Cái gì mà cầm ghế để ngồi vậy? Chỗ người ta đang hăng máu, ông chủ tịch vào ngồi chơi sao? Giờ thì 3 mặt 1 lời để xem còn thêm lí do nào nữa? Đất Việt Vụ hành hung bác sĩ xảy ra vào tối 18/8 tại Phòng cấp cứu của bệnh viện 115 Nghệ An. Đặc biệt trong clip...
6 5
4 3

Giám đốc tát nữ bác sĩ: 'Tôi xấu hổ về hành động đó, tôi xin lỗi', hình phạt nào mới đủ sức răn đe?

Xem video cho thấy ông Thắng quá côn đồ, cố tìm đánh bác sĩ cho bằng được sau cái tát ban đầu. Đề nghị cơ quan bảo vệ pháp luật phải nghiêm trị, chứ không phải xin lỗi là xong. Nếu không thì aimà dám làm nghề bác sĩ Tuổi trẻ Ông Thắng thừa nhận ông chính là người tát nữ bác sĩ Bệnh...
30 29

Ánh Viên đoạt hai HC vàng trên các đường bơi 200m ngửa và 400m tự do, phá kỷ lục SEA Games, thật tuyệt vời

Thật tuyệt vời, không ngờ là cô ấy đạt 2 huy chương vàng cùng 1 lúc như vậy. Niềm hy vọng vàng của làng bơi Việt Nam liên tiếp chiến thắng trên các đường bơi 200m ngửa và 400m tự do. Ánh Viên chiến thắng thuyết phục với thành tích 2 phút 13 giây 64, đoạt HC vàng đồng thời phá luôn kỷ...
7 6

Xuất hiện hình ảnh chủ tịch phường cầm ghế chỉ tay vào trong phòng bác sĩ, nói chỉ là 'người hóa giải' có tin được không?

Hình ảnh đã rõ ràng thế này mà còn bảo chỉ là người hòa giải, không liên quan đến việc hành hung bác sĩ thì liệu có tin được không? Hành vi kiểu đó mà nói định cầm ghế ngồi. Vớ vẩn thật Hình ảnh nguồn Facebook Vnexpress Chiều 21/8, ông Huân cho hay không tham gia vào vụ lộn xộn...
14 13
11 10
16 15
4 3

Đi 1,4 km đường BOT, phải trả phí cho 40,6 km: Dân cay đắng móc hầu bao nộp tiền suốt hàng năm trời!

Dân đất võ cũng phải thua mấy ông BOT này. Thế mới thấy BOT ở Việt Nam mọc nhan nhản như nấm sau mưa. Dân thấp cổ bé họng kêu gào mãi cũng chẳng được gì. Cuối cùng tiền vẫn vào túi mấy ông chủ dự án. Người lao động Năm 2013, dự án nâng cấp, mở rộng QL1 BOT đoạn Km 1212+400 - Km 1265 Nam Bình...
5 4

Nhìn BOT ở Hàn Quốc mà thấy nản với trạm thu phí ở Việt Nam: Bao nhiêu năm nữa mới phát triển được?

Cứ nhìn nước mình mới thấy bên Hàn dốt quá các cụ các mợ nhỉ? Chẳng biết tận thu, kiếm chác gì cả. Đường thi to mà thu tiền thì nhỏ. Bao sao bên đó mắt hí không "nhìn xa trông rộng" như mấy ông bên ta. Tất cả các trạm thu phí ở Hàn Quốc (Việt Nam đang thịnh hành gọi là BOT) đều thuộc quyền quản...
14 13

Thiếu nữ cho bạn thân mượn chó cưng Husky để xả stress, cuối cùng bị bạn bán chó lấy 2 triệu tiêu xài: Mượn mất cất còn!

Mượn tiền để xả stress không được nên mượn chó bán lấy tiền xả stress. Xin chúc mừng khổ chủ đã quen được đứa bạn "thân" như thế này. Đọc mà ứa gan... Chắc báo công an được đó! Một câu chuyện buồn như thế đã xảy ra mới đây, mạng xã hội đang xôn xao chia sẻ câu chuyện về cô gái đã cho bạn thân...
8 7
4 3

Sự thật về ông chủ bí ẩn của dự án BOT tai tiếng Pháp Vân - Cầu Giẽ: Ai chống lưng?

Ôi trời ơi. Tôi đóng nhiều tiền cho cái trạm này lắm rồi. Các cụ ấy bây giờ chuyển từ trồng cây gì, nuôi con gì sang nuôi con BOT rồi. Đề nghị các lãnh đạo làm đến nơi đến chốn cho không chỉ riêng tôi và tất cả bà con được yên lòng. Lao động Thanh tra Chính phủ vừa có kết luận về một số vấn đề...
12 11

Chủ tịch phường phải giải trình vì có mặt trong xô xát ở bệnh viện: Chỉ can ngăn chứ không hành hung bác sĩ?

Xem video thì có vẻ như chủ tịch phường không phải lấy ghế để can ngăn. Trong tình huống như thế, mà ông ấy vẫn nghĩ đến việc...ngồi nên cầm theo ghế. Mong là vụ việc sớm sáng tỏ để xử lý những kẻ đã hành hung bác sĩ. Vnexpress Ngày 21/8, ông Nguyễn Hoài An, Chủ tịch UBND thành phố...
9 8
11 10
2 1

Cao thủ chủ quán cơm dùng "lăng ba vi bộ" tóm gọn 2 tên cướp taxi kịch tính hơn cả phim hành động!

Quá nhọ cho đội lọ mọ. Đi cướp không xem ngày gặp ngay phải cao thủ. Dân mình ai cũng thế này thì bọn trộm cướp chắc hết chỗ làm ăn. Đời này vẫn còn nhiều Lục Vân Tiên lắm! Báo Giao thông Anh Â.Đ.Th. (trú tại thôn Bản Giác, xã Hòa Mục, huyện Chợ Mới, Bắc Kạn), chủ quán Cơm Lam cho biết, vào...
2 1

Vô đối trên đường đua xanh, Ánh Viên vẫn nghẹn ngào xin lỗi khán giả sau khi phá kỷ lục, giành HCV đầu tiền ở SEA Games 29

Cái cảm xúc ấy vẫn như lần đầu tiên vậy. Vạn sự khởi đầu nan. Hãy lấy lại tinh thần và chiến đấu hết mình nhé cô gái vàng. Cả đất nước luôn ở bên em! Ở chung kết nội dung 100m ngửa nữ, Nguyễn Thị Ánh Viên cán đích với thời gian 1 phút 01 giây 89, qua đó giành tấm HCV cá nhân đầu tiên tại...
13 12