1. blue bird

     

    Online
    Ngày đăng: 19/04/2017

    Đi tù vì nhạc vàng

    Đi tù vì nhạc vàng

    Năm tôi lên 10 tuổi, mẹ tôi đi xuất khẩu lao động từ Cộng hòa * Đức về.

    Trong hành trang của bà, có một túi vải to khá nặng, đựng đến mấy trăm chiếc băng cassette “nhạc vàng”.

    Đó là những năm 1980, thời kỳ cực thịnh của các ca sĩ hải ngoại và các tình khúc bolero. Mẹ tôi, cũng như rất nhiều người đi xuất khẩu lao động sang Đông Âu, được nghe thỏa thích dòng nhạc “sến” mà thời điểm đó trong nước không phổ biến. Những Tuấn Vũ, Giao Linh, Chế Linh… được ghi cẩn thận kèm tên các bài hát vào mảnh giấy gài trong vỏ băng nhạc.

    Cái túi băng “nhạc vàng” ấy, nếu quy đổi trọng lượng ra bột cacao, sữa trẻ em, xà phòng thơm, hay nước hoa, thì sẽ mang lại một khoản tiền kha khá. Nhưng suốt nhiều năm sau đó, mẹ tôi nghe đi nghe lại từng chiếc băng, ghi cả hai mặt, mỗi mặt chừng 5-6 bài, khiến ngay cả tôi cũng thuộc lòng không biết bao nhiêu bài hát.

    Cho đến tận những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, “nhạc vàng” vẫn chịu một lệnh cấm không rõ ràng. Thậm chí là ngay cả định nghĩa của nó cũng không rõ ràng, chỉ được mô tả bằng rất nhiều tính từ như là “buồn nản tiêu cực”, “bi quan, yếm thế”... trong lời các nhà phê bình thời ấy.

    Sự không rõ ràng ấy khiến cho nhiều bài hát tiền chiến của những đại thụ làng nhạc Việt như Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Ngô Thụy Miên, Nguyễn Văn Tý, Lê Thương hay thậm chí Văn Cao, cũng không mấy người dám nghe công khai. Ở các quán cà phê cóc, lúc ấy có 2 thứ để câu khách: “nhạc vàng” và phim chưởng Hong Kong, tất nhiên là mở âm lượng vừa phải, và thỉnh thoảng vẫn bị lập biên bản, thu giữ “tang vật”.

    Rồi dần dần, sau những năm mở cửa, người ta bắt đầu nghe “nhạc vàng” nhiều hơn, to hơn.

    Cho đến một tối mùa đông, khi đã ngoài 30 tuổi, tình cờ tôi ghé một quán cà phê ven hồ Tây, mang tên “Lộc Vàng”. Có sân khấu nhỏ trong khuôn viên quán, với ban nhạc, và ca sĩ hát trực tiếp cho khách ngồi nghe. Những bài hát trữ tình. Tôi ngồi cạnh quầy bar, bâng quơ nhìn bức ảnh treo trên vách: Một người đàn ông mặc sơ mi trắng, đang châm thuốc cho một người dáng khắc khổ, đầu tóc rối bù. Tôi nhận ra người châm thuốc trong bức ảnh đang ngồi ngay cạnh mình, cũng là chủ quán. Bắt chuyện làm quen, tôi biết ông tên là Lộc - và cái tên quán “Lộc Vàng” chính là gắn với sở thích “nhạc vàng” của ông, đồng thời gắn với một câu chuyện nổi tiếng trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

    Đó là năm 1971, một phiên tòa đã xét xử trong 3 ngày một nhóm thanh niên về tội nghe và truyền bá “nhạc vàng”. Hai người bị án nặng nhất trong vụ này, là Phan Thắng Toán (tức Toán xồm) bị tuyên án 15 năm tù giam và sau đó 5 năm bị tước quyền công dân, và Nguyễn Văn Lộc bị án 10 năm tù giam, sau đó 4 năm tước quyền công dân.

    Bức ảnh châm thuốc ấy, chụp năm 1994. Khi đó ông Toán “xồm” ra tù, không còn nhà cửa, vợ con, sống bên hè phố Tô Hiến Thành. Sau khi chụp bức ảnh châm thuốc, chỉ hơn tuần sau ông Toán “xồm” mất, quấn trong manh chiếu rách. Ông Lộc kể rằng, sau gần 2 thập kỷ ngồi tù vì tội chơi “nhạc vàng”, ngày đầu tiên được trả tự do, chính những điệu “nhạc vàng” được bật công khai ở các quán cà phê đã khiến ông Toán “xồm” gục ngã.

    Người đàn ông ấy mất trí, vì sự đau đớn khi những định kiến được thay đổi quá muộn, còn những người như ông đã phải trả cái giá quá đắt.

    Ông Lộc bây giờ, vì những ký ức ấy, mở quán để biểu diễn “nhạc vàng” - thứ nhạc mà bây giờ đã được phổ biến. Có cái đàn organ, và những ca sĩ có lẽ cũng không chuyên. Quán không mấy khi đông khách, thấy bảo ông lỗ liên tục, cứ đóng quán rồi lại lần hồi mở ra. Nhưng ông cố nuôi quán, hình như bởi một nỗi niềm không thể giải tỏa.

    Đã mất hàng chục năm để chúng ta cởi bỏ một định kiến không rõ ràng, và đã có những phận người trả giá vì sự chậm chạp sau hàng chục năm ấy.

    Tôi tin rằng công chúng sẽ không chấp nhận những sự chậm trễ khác, và những sự không rõ ràng khác. Cách đây 2 ngày, Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch đã có công văn hỏa tốc yêu cầu Cục Nghệ thuật Biểu diễn thu hồi ngay quyết định dừng 5 ca khúc sáng tác trước năm 1975 - điều đã làm dư luận thắc mắc nhiều ngày qua.

    Trước đó, người ta còn phát hiện ra rằng Cục này chưa cấp phép một bài nào của cố nhạc sĩ Văn Cao trừ... Tiến quân ca.

    Thế hệ chúng tôi đã trưởng thành và lắng nghe những nhạc phẩm trữ tình với một tâm thế hoàn toàn vô tư: nó chạm vào những phần yếu đuối trong cảm xúc của con người - và như thế, chẳng có gì là sai cả.

    Tôi không muốn bàn nhiều về giá trị của “nhạc vàng” - nhiều người đã làm việc đó, và bởi vì bàn về nó nghĩa là đã thừa nhận một khái niệm mù mờ, hàm chứa phân biệt đối xử.

    Mới tuần trước thôi, trong bữa cơm tối, tình cờ VTV phát chương trìnhThần tượng Bolero. Mẹ tôi lặng đi khi nghe thấy một bài “nhạc vàng” quen thuộc. Tôi hiểu cảm xúc đó, giống như Tết năm ngoái, khi tôi được nghe Đài tiếng nói Việt Nam phát bài “Xuân này con không về”, một bài hát thuộc dòng “nhạc vàng” kinh điển.

    Thứ cảm xúc chứa đầy ký ức, gợi rất nhiều liên tưởng. Nhưng cũng có thể, khi dòng liên tưởng đi sai đường, thì một lệnh cấm sẽ ra đời.

    Gia Hiền
    Source: VNExpress

Bạn có thể quan tâm

Nhóm côn đồ 9x giết thịt dê ăn mừng sau khi chặt nát 3.000 cây chuối của ông nông dân theo lệnh của Giám đốc: Ngông cuồng!

Toàn trẻ ranh mà manh động, coi trời bằng vung. Mấy thành phần này không sớm cách ly khỏi xã hội thì còn làm càn! Liên quan đến vụ chặt phá vườn chuối của ông Phạm Văn Quân (sinh 1959, ở thôn Thái Lai, xã Cao Nhân, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng), cơ quan chức năng đã bắt giữa nhóm đối...
1 0

Đường ưu tiên cho trẻ em đi học bị Thành phố đã cử người xóa sạch sau 1 đêm: Hà Nội không vội được đâu!

Người cố làm, người chăm chăm đi xóa. Đúng là Hà Nội không vội được đâu. Cuối cùng chỉ có các em nhỏ là chịu khổ, lại phải luôn lách để đến trường. Chiều 22/5, hơn 80m đường ưu tiên cho trẻ em đến trường ở ngõ 342 Khương Đình, P.Hạ Đình, Q.Thanh Xuân, Hà Nội đã bị xóa mờ bởi lớp xi măng...
3 2

Con trai nghiện ngập vừa ra tù, mẹ đã "bám đuôi" đi buôn ma túy cùng: Bị tiền làm cho mờ mắt!

Thay vì “cứu” con thoát khỏi ma túy thì đằng này “thâm nhập” vào đám bạn nghiện của con để đi buôn cùng. Nhà rột từ nóc vậy thì còn cứu làm sao được! Trưa 18-5, chiếc xe khách tuyến Đông Hà (Quảng Trị)- Huế vừa dừng tại bến xe phía bắc thành phố Huế, một người...
1 0
1 0
9 8

HLV Hữu Thắng có lẽ nên nhường ghế trên ĐTQG cho HLV Hoàng Anh Tuấn sau khi chứng kiến cảnh này!

Các phát ngôn của HLV Hoàng Anh Tuấn nhiều người cho là ảo tưởng nhưng những thành tích mà ông cùng đội đã đạt được đã làm các anh hùng bàn phím phải câm lặng. Các phát ngôn hoàn toàn có cơ sở chứ không như " ai đó " muốn chơi đôi công với U20 argentina rồi thua 0-5. U20 của Hoàng Anh Tuấn thể hiện...
3 2

Tiết lộ phòng thay đồ: HLV Hoàng Anh Tuấn nói 1 câu khiến các cầu thủ U20 Việt Nam đá như "lên đồng" với New Zealand

Một HLV có tâm. Giờ thì người hâm mộ đã hiểu vì sao các chàng trai U20 Việt Nam có thể đá 1 trận sóng phẳng như thế với đối thủ mạnh hơn về mọi mặt trong lần đầu tiên đá World Cup. Tiến lên Việt Nam! Trong phòng thay đồ trước khi U20 Việt Nam bước ra sân đấu gặp U20 New Zealand, HLV Hoàng...
2 1

Cận cảnh khu biệt thự "khủng" quây quần bên nhau trên khu đất "kim cương" của hàng loạt lãnh đạo ở tỉnh nghèo Lào Cai

Dãy biệt thử khủng với 2-3 mặt tiền với giá lên tới 200 triệu/m2 khiến bất kỳ ai đi qua cũng phải choáng ngợp với độ hoành tráng của nó. Ở TP Lào Cai, có một khu đất gồm 6 biệt thự nép mình cạnh nhau. 5/6 biệt thự này đều có 2 mặt tiền, một mặt hướng ra đường An Dương Vương; mặt sau là...
2 1

Sự thật bất ngờ vụ giáo viên bị "ép" mua 10kg thịt lợn/tháng đê ủng hộ người chăn nuôi!

Lương ba cọc ba đồng, ăn còn không đủ thì lấy đâu ra tiền mà mua thịt ủng hộ. Cũng may mà can thiệp kịp thời. Không thì không biết có bao nhiêu giáo viên phải è lưng ra mua thịt! Những ngày qua có thông tin ngày 17.5, ông Võ Đức Đại - Trưởng phòng GDĐT huyện Can Lộc có công văn gửi hiệu trưởng...
7 6

Thiếu nữ Việt đi khám phụ khoa bị bác sĩ Trung Quốc ép giá, "chém đẹp" trên bàn mổ: Bỗng nhiên thành con nợ!

Sao đến giờ này mà những phòng khám có yếu tố Trung Quốc vẫn ngang nhiên hoạt động, 'chặt chém' người dân Việt Nam vậy? Thế này khác nào lừa đảo, Cơ quan quản lý đang ở đâu? Chị Nguyễn Thị Thu (SN 1997 - quê Long An- tạm trú quận Gò Vấp, TP HCM) kể ngày 7-4, do bị đau vùng kín nên cô nhờ người...
8 7
2 1

Tiết lộ sốc về 'công an nghĩa vụ" liên quan đến vụ nữ sinh tự tử sau khi bị bạn của người yêu ép quan hệ!

Thì ra cũng là thành phần bất hảo nên gia đình mới phải tống đi. Mà sao cả tháng trời rồi mà vẫn điều tra ra trắng đen vậy? Nữ sinh xinh đẹp tự tử là Nguyễn Thị T.A (SN 1999, ở xã Hữu Bằng, huyện Kiến Thụy, TP. Hải Phòng). Chiều ngày 22/5, trưởng thôn nơi thanh niên Th (người bị tố ép T.A quan...
3 2

Nạn nhân vụ sập cầu Cần Thơ đổi đời từ "bần cố nông" thành "đại gia" ăn chơi khét tiếng: Bỏ vợ, đưa nhân tình về xin ở nhờ!

Cứ lúc giàu sang và hoạn nạn mới biết ai thật lòng. Tiền có thể biến một lão nông hiền lành thành một gã sở khanh chỉ trong nháy mắt. Và giờ ông phải chịu quả báo thôi. Chỉ thấy phục người vợ bao dung và độ lượng! Đến khu vực chân cầu Cần Thơ, thuộc ấp Mỹ Hưng 1, xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh,...
17 16

Hai cha con đâm người trọng thương vì cho rằng hàng xóm đi ăn đám cưới không bỏ tiền vào phong bì chúc mừng

Chỉ vì chiếc phong bì mừng cưới không có tiền mà hai cha con gặp rắc rối, liệu vậy có đáng không? mất cả tình cảm làng xóm láng giềng với nhau rồi đấy. Bị cáo Nguyễn Văn Mã tại tòa. Ngày 22/5, TAND Cấp cao TP.HCM xét xử đối với hai cha con Nguyễn Văn Mã (53 tuổi) và Nguyễn Văn Anh (27 tuổi, con...
3 2

Vì sao nhà ga đường sắt Cát Linh - Hà Đông in chữ Trung Quốc trên bảng hướng dẫn?

Cho các cụ nào đang thắng mắc vụ biển Trung Quốc giữa nhà ga thủ đô Hà Nội nhé! Nói chung là để phục vụ cán bộ lãnh đạo ý mà! Ngay trong những ngày đầu mở cửa nhà ga La Khê thuộc tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông để người dân tham quan, đã có không ít ý kiến thắc mắc vì sao cơ quan quản...
12 11
9 8

Bị báo công an chuyện khoét mái nhà trộm 1 thùng cát tông vàng vì thích "khoe thành tích" với bạn: Quả đắng!

Cứ tưởng ăn gọn cả thùng vàng rồi thế mà lại chết vì vạ miệng! Ông bạn kia cũng cứng thật. Báo công an luôn mới giỏi! Đây mới gọi là bạn tốt này! Ngày 22/5, TAND TP.Hà Nội mở phiên xét xử đối với Lý Văn Minh (SN 1999, ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang) bị VKSND cùng cấp truy tố về tội Trộm cắp...
7 6

Tài xế hồn nhiên quay đầu ôtô, chạy ngược trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là một phụ nữ: Cạn lời!

Ra đường sợ nhất mấy bà mấy cô tạt ngang tạt ngửa, đi bất chấp kiểu thế này. Rồi đến lúc tai nạn chết người thì lại đổ tại số đen! Ngày 22-5, Cục CSGT (Bộ công an) cho biết: Đội tuần tra, kiểm soát đường bộ cao tốc số 2, Cục CSGT, vừa lập biên bản xác lập lỗi vi phạm đối với chị Trịnh Thị...
16 15
10 9