1. Tuấn Duy

     

    Offline
    Ngày đăng: 28/01/2017

    Buồn với phong bao lì xì, nét đẹp nay bị biến tướng

    Trẻ con chỉ chăm chăm xem tiền mừng tuổi nhiều hay ít, người lớn lo lỗ vốn, vậy là tiền mừng tuổi - chúc may mắn đầu năm thành món hàng trao đổi, buôn danh bán lợi. Vậy mới thấy, những trẻ con nhà giàu, nhà quan tiền lì xì luôn nhiều cũng có lý do. Vì đâu mà lũ trẻ có tâm lý “thu hoạch”, “kiếm chác” vào dịp Tết? Buồn thay.

    Năm nay, vợ tôi bất ngờ tuyên bố sẽ chỉ cho vào phong bì mừng tuổi hai mươi nghìn thôi. Không phải vì năm nay không có tiền, mà bỗng dưng cô ấy muốn “xét lại” việc mừng tuổi. Cuối cùng thì thủ tục ấy đang có ý nghĩa gì?

    Tôi cũng bí, không biết trả lời sao, dù thấy rằng việc cho vào phong bì hai mươi nghìn cũng “có vấn đề” gì đó. Trẻ con sẽ thất vọng (so với “chuẩn” chung). Và liệu người lớn có ai đánh giá nhà mình hà tiện không? Nhưng không phản biện được. Tôi đành đồng ý.

    Tôi tự hỏi, những cái phong bì mừng tuổi liệu có phải đã trở thành một loại quán tính văn hóa - như rất nhiều quán tính khác trong đời sống của chúng ta. Nội dung và định lượng của phong bì mừng tuổi bây giờ hàm chứa rất nhiều sự ái ngại, nhu cầu giữ thể diện, hoặc là các mối quan hệ của người lớn. Rồi ngay cả chính những đứa trẻ cũng bắt đầu làm quen với những con số đầy thực dụng qua phong bì mừng tuổi - chứ không phải thứ gì khác.

    Nó rời xa và mất dấu với cái ý nghĩa gốc, là một lời chúc sức khỏe và may mắn.

    Tôi nghĩ về cái “nghi vấn” mừng tuổi của vợ, rồi quyết định thử thay đổi một lần. Năm nay, tôi mừng tuổi cho một vài đứa trẻ bằng sách. Không cho tiền nữa.

    Chúng là con của hai vợ chồng trẻ sống ở bãi giữa sông Hồng, trên căn nhà phao. Mẹ chúng học được đến cấp hai. Còn ông bố, thì gần như mù chữ. Cậu làm nghề chở hàng thuê bằng xe máy, nhưng không đọc được cả tên biển đường, chỉ có thể hỏi thăm và nhớ. Dù thế, hai vợ chồng dạy con rất cẩn thận - trong sức lực của mình. Hai đứa trẻ đang học tiểu học, rất chăm.

    Tôi bê xuống dưới bãi một thùng gần một trăm cuốn, toàn những sách có tranh màu, in rất cầu kỳ. Tôi chia sách cho hai đứa. Phần còn lại, tôi bảo chúng đi chia cho các bạn trong xóm. Hai đứa vơ ngay lấy, tấp tểnh chạy đi, sang những nhà phao khác. Bọn trẻ hàng xóm đón tiếp bằng một thái độ lạnh nhạt. “Không, tao ghét sách lắm” - một đứa nói thẳng. Không đứa nào có nhu cầu cầm về dù chỉ để xem tranh.

    Tôi đứng trên bờ nhẫn nại quan sát cuộc “truyền bá tri thức” ấy. Con bé lớn chạy lên bờ, thở dài: “Cháu không đỡ được rồi bác ạ”. Chẳng ai ở đây thích đọc sách đâu, nó bảo, các bạn ở trên bờ còn chẳng đọc.

    Rồi cả buổi chiều, hai đứa trẻ bắt người lớn đọc cho mình nghe những quyển sách mới được tặng.

    Tôi thấy vui. Sự thờ ơ của những đứa trẻ khác là bình thường. Ngay cả trên phố kia nhiều người lớn cũng còn chưa thổi được tình yêu sách vào trẻ con, nữa là ở đây, nơi mà phần lớn chúng được “quy hoạch” trở thành lao động chân tay từ khi còn nhỏ. Nhưng chỉ hai đứa trẻ nhận sách, và cố gắng thuyết phục các bạn cùng đọc với mình, đã đủ cho một niềm vui - hay chính xác hơn là niềm hy vọng.

    Tất nhiên, chúng - và gia đình - cần tiền mặt trước mắt. Tôi hiểu điều đó. Thỉnh thoảng, những khi nhà ấy có việc, tôi vẫn đến, dúi vào tay mẹ bọn trẻ mấy tờ giấy bạc. Nhưng rồi tiền hết rất nhanh, và chúng không thể thay đổi được tương lai “mặc định” của những đứa trẻ sinh ra nơi này, tắm trong dòng nước đục ngầu của vũng sông này, hay chính xác hơn, không tạo ra được hy vọng.

    Sách thì khác. Và cái cách lũ trẻ sờ nắn mấy quyển sách có tranh màu, bắt người lớn đọc cho chúng nghe, lại càng khác nữa. Nó tạo ra hy vọng, ít nhất, là cho chính tôi - người đang quan sát gia đình ấy vật lộn giữa lòng phố.

    Tôi tự hỏi rằng có bao nhiêu thứ trong những ngày Tết đang được thực hiện rập khuôn như một thủ tục như thế. Những món quà Tết? Những buổi gặp tất nhiên? Những lời cảm ơn kèm chút phong bì “tri ân”? Những chuyến viếng thăm nhà cấp trên? Có bao nhiêu thứ thực sự còn đang gắn với gốc rễ văn hóa và bao nhiêu thứ đang nhuốm đủ thứ sắc thái xã hội, từ sự ái ngại kiểu “không làm thì người ta đánh giá” cho đến sự mưu cầu?

    Tôi tự hỏi rằng liệu có phải chính những quán tính làm người ta mệt mỏi như thế khiến cho nhiều người đang muốn xem xét lại việc đón Tết truyền thống?

    Và tôi tự hỏi, ngoài ngày Tết, chất lượng sống của chúng ta có bị ảnh hưởng, bị méo mó bởi các tập quán văn hóa tốt đẹp của người Á Đông bỗng nhiên trở nên “lai” với xã hội công nghiệp và trở thành phiền toái, từ một cuộc gặp gỡ, hộp bánh Trung thu cho đến một lời cảm ơn (trong phong bì). Chúng ta đang làm bao nhiêu việc theo thói quen và không đặt chút cảm xúc thật nào vào đó? Và việc này, có làm méo mó các giá trị xã hội ở tầm vĩ mô?

    Cuộc thử nghiệm “mừng tuổi” của tôi với lũ trẻ bãi, dù rất nhỏ, bỗng nhiên tạo ra rất nhiều cảm xúc - so với việc tôi mừng tuổi cho mỗi đứa một tờ bạc. Nó khiến ít nhất là chính tôi cảm giác rằng mình đã thực sự cầu chúc cho hai đứa trẻ ấy một tương lai tốt đẹp.

    Những thay đổi lớn đến từ việc chúng ta bắt đầu khởi động các thay đổi nhỏ.

    Chúng ta có thể tăng chất lượng sống của mình bằng việc từ tốn xét lại những quán tính mà mình vô thức tuân theo. Đôi khi, chỉ bằng cách thực sự đặt cảm xúc vào những việc mình làm.

    Những thay đổi tích cực trong cuộc sống mỗi người sẽ là thay đổi tích cực của cả cộng đồng. Và hôm nay, ngày mùng Một của một năm nhiều hy vọng, là lúc phù hợp để nói về những thay đổi như thế.

    Nhà báo Đức Hoàng - Góc nhìn VnExpress

Bạn có thể quan tâm

Cây xăng Nhật không cho nhân viên đeo khẩu trang bảo hộ vì sợ không cười được với khách hàng: Cái giá của sự tử tế đắt quá không?

Nhân viên bơm xăng cả nam lẫn nữ đều chỉ mặc quần áo bình thường và đội mũ vải, ngoài ra không có đồ bảo hộ khách như găng tay, khẩu trang... làm việc trong môi trường khi xăng dầu suốt ngày như vậy liệu có an toàn không nhỉ? Gia đình IQ8 vừa khai trương cửa hàng xăng dầu đầu tiên tại KCN Bắc...
3 2

Những quán ăn quái gở nhất Hà Nội mà dân vẫn cứ xếp hàng từ 3h sáng: Tự mang thịt đến, tự kiếm chỗ ngồi mà ăn!

Muốn ăn thịt bò phải tự đi mua mang đến mà chần lấy, xếp hàng từ 3h sáng từ đầu ngõ, tự đi tìm hàng quán xung quanh mà ngồi ăn ké, chưa kể còn bị ăn chửi sấp mặt... khổ sở vậy mà lắm "thượng đế" vẫn cắn răng đến ăn cho bằng được! Đúng là không đâu như người Hà Nội! 1. Bún ngan Nhàn: Tự bưng bát...
21 20

Con gái bà góa phụ tố cha nuôi nói bé trai 15 tuổi bị xâm hại tình dục là nói dối, đâu mới là sự thật?

Mỗi người một đằng, ai mới là người nói đúng đây?. Mong công an sớm điều tra làm rõ để sự thật sớm được sáng tỏ, trả lại sự trong sạch cho người bị hại Nguyên văn status của con gái người đàn bà góa phụ 2 tháng nay tôi rất bức xúc vụ việc này. Chuyện về mẹ tôi . Mẹ bị người ta vu oan....
3 2
3 2

Chiến sĩ trẻ mất cả tương lai vì bị Chủ tịch xã phê xấu vào lý lịch: Rút đơn khiếu nại mới được lý lịch sạch?

Ép dân thế kia khác nào lạm quyền, làm trái pháp luật? Đã biết bao nhiêu vụ phê xấu lý lịch bị phơi bày mà xem ra các ông quan địa phương vẫn chưa biết sợ là gì? Chẳng biết còn bao nhiêu người sống dở chết dở vì mấy ông con trời này! Phapluatplus Ông Trần Quang Thắm (ở thị trấn Ba Sao, huyện...
7 6
3 2

Cả làng chết lặng khi 2 ông nông dân hiền lành dính vòng lao lí vì đánh trả cẩu tặc mang hung khí dọa chém: Tai bay vạ gió!

Chống trả cái lũ trộm chó mất hết tính người vác cả hung khí ra chém người để rồi giờ đối mặt nguy cơ tù tội. Còn gì trớ trêu hơn nữa? Ngày nào lũ cẩu tặc kia còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật thì ngày ấy còn nhiều người chết oan vì chúng! Sao star Chiều 16/10, bốn ngày kể từ khi xảy ra...
27 26

Cuộc đấu trí bắt kẻ sát hại người tình trong phòng trọ: Nghi phạm yêu cầu oái oăm đưa 'tình địch' đến để đối chất

Chẳng thà người phụ nữ còn trẻ cho cam, đằng này cũng hơn mình 13 tuổi, họ đã có người khác thì thôi, còn nuối tiếc gì nữa. Vnexpress Đại tá Phan Văn Thông - Trưởng công an huyện Đức Trọng cho biết, trước khi bị khống chế nghi phạm đã cố thủ trong phòng trọ và chống cự lực lượng vây bắt...
1 0

Cảnh tượng rùng mình: xe ô tô bị thanh chắn đường đâm xuyên trực diện ở Thanh Hóa, 2 người trên xe may mắn thoát chết

Những hình ảnh ghi lại sự việc một chiếc ô tô bị thanh chắn đường bằng kim loại đâm xuyên từ trước ra sau khiến nhiều người bàng hoàng, hoảng sợ. Theo những gì được chia sẻ có thể thấy chiếc ô tô 4 chỗ màu ghi hiệu Toyota bị thanh kim loại xuyên thủng trực diện từ trước ra sau, toàn bộ phần đầu xe...
16 15

500 công nhân may ở Quảng Nam đình công khi tăng ca không có tiền, 'trễ 1 phút bị phạt 50 ngàn'

Chế độ như thế này bảo sao công nhân không đình công. Tăng ca liên tục mà không có lương, hơn nữa đi muộn 1p bị phạt 50k thế thì ai mà chịu được. Công ty này cần xem xét và có giải pháp thích hợp nhằm đảm bảo quyền lợi của công nhân để công ty được hoạt động tốt hơn thôi! plo.vn Khoảng...
24 23

Tài xế say xỉn hổ báo đại náo trạm thu phí cao tốc Hà Nội - Hải Phòng

Gặp mấy tài xế xài tiền lẻ còn làm căng được chứ dính phải mấy cụ ma men lầy lội này thì xác định. Ông này đúng là điếc không sợ súng! Không biết sau quả thông trạm này cụ ý có về được đến nhà không? Vào khoảng 15h30, ngày 15/10, tại khu vực trạm thu phí trên đường cao tốc Hà Nội – Hải...
7 6

Kháng cáo bất thành, tài xế vứt xác nữ giám thị bị y án tử hình: Bản án thích đáng

Riêng tội giết người đã đủ tử hình rồi, chưa cần thêm tội cướp tài sản và dâm ô với trẻ em. Tên này không có 1 tình tiết giảm nhẹ tội tử hình thì làm gì có cơ hội giảm án mà kháng cáo. Đã gây ra nhiều tội lỗi vậy mà còn muốn sống để chuộc lại lỗi lầm sao Vnexpress Ngày 16/10, TAND Cấp cao mở...
21 20

Nữ giáo viên tử vong tại chỗ sau cú tông trực diện với xe biển xanh trên đường: Lỗi tại ai?

Là ai sai đây? Đi ngược chiều nhay mà tông trực diện thế này thì hẳn 1 bên nào đó lấn làn rồi. Ra đường bây giờ đúng là sống chết khó lường! Ngày nay Sáng 16/10, trên quốc lộ 46A thuộc địa phận thị trấn Thanh Chương, Nghệ An xảy ra vụ va chạm giữa xe biển xanh 37A với xe đạp điện do một phụ nữ...
2 1
25 24

Ủy ban các xã bất ngờ phát giấy mời gọi hết tài xế đến nghe tuyên truyền sau vụ BOT Cai Lậy: Đổ thêm dầu vào lửa?

Cuối cùng vẫn không giải quyết được vấn đề căn bản là vị trí đặt trạm thì tuyên truyền cái nỗi gì nữa vậy? Muốn xoa dịu lòng dân theo kiểu này thì còn lâu mới hết loạn! Sẽ không lạ nếu thời gian tới Cai Lậy vẫn thất thủ như thường! Người lao động Liên quan đến hoạt động của trạm thu phí BOT...
22 21

Bi kịch ông cụ 93 đầu độc vợ bằng thuốc trừ sâu: 5 chỉ vàng làm tan nát một gia đình

Chỉ vì 5 chỉ vàng mà tan nát một gia đình, sống đến từng này tuổi rồi mà 2 cụ không cố gắng người nhịn nhau một tý, giờ đến tuổi gần đất xa trời rồi mà để rơi vào cảnh này, cứ nghe chua xót Zing Ông Thà rời phòng xử án với sự giúp đỡ của con dâu và hai cảnh sát tư pháp. TAND Cấp cao tại...
7 6

Doanh nghiệp cung cấp suất ăn dọa đánh hiệu trưởng vì phản ánh chất lượng thức ăn, sao không sớm chấm dứt hợp đồng?

Nên chấm dứt hợp đồng với doanh nghiệp cung cấp thức ăn này, bởi vì, họ thiếu tâm trong kinh doanh. Đã nhắc nhiều lần không thay đổi và còn giở thói côn đồ hăm dọa. Cho nên mong họ thay đổi chắc khó lắm Tuổi trẻ Một bữa ăn của học sinh Trường tiểu học Hùng Vương Bà Dương Thị Ngọc Diễm -...
5 4

Hiệu trưởng tiểu học bị bắt vì đề ra nhiều khoản thu trái quy định lên đến 3,3 tỷ đồng, liệu phụ huynh có được nhận lại tiền?

Tình trạng lạm thu đang diễn ra phổ biến. Rất nhiều nơi Phụ huynh không dám lên tiếng vì sợ ảnh hưởng đến con đang học tại trường. Đề nghị các cấp các ngành phải xử lý nghiêm minh, trả lại tiền thu hồi cho người dân. Vnexpress Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm kinh tế và chức vụ (PC46, Công an...
5 4
3 2

Hiệu trưởng nói không có trách nhiệm thăm hỏi học sinh bị cổng trường đè gãy vai muốn nói lời xin lỗi khi bị cho là vô cảm

Cách suy nghĩ của ông hiệu trường này thật đáng trách, vô cảm với chính học sinh của mình vậy bảo sao không khiến gia đình bức xúc. Ít nhất cần bày tỏ tấm chân tình thông cảm với nỗi đau của phụ huynh khi con họ gặp tai nạn chứ? Nhất là tai nạn ở trường nữa. Sao cứ phải để sự việc ồn ào lên...
7 6